To publikacja, która powinna znaleźć się na półce każdego miłośnika Dursztyna, jego historii, tradycji i spiskiej gwary! Nakładem Wydawnictwa Astraia ukazała się interesująca książka pt. „Dursztyn. Spiska gwara i zwyczaje”, której autorem jest pochodzący z naszej miejscowości Antoni Sowa.
To wyjątkowa pozycja, w której autor ocala od zapomnienia słowa, zwyczaje i obrzędy towarzyszące niegdyś codziennemu życiu mieszkańców Dursztyna. A robi to z perspektywy człowieka, który nie tylko zna miejscową gwarę, ale sam się nią posługiwał i dorastał wśród opisywanych tradycji.
Jak podkreśla we wstępie, celem jego pracy jest pokazanie i przybliżenie młodemu pokoleniu słownictwa gwarowego, jakim posługiwali się mieszkańcy Polskiego Spisza, na przykładzie rodzinnego Dursztyna.
Co znajdziemy w książce?
Publikacja rozpoczyna się od krótkiego rysu historycznego Spisza i Dursztyna oraz opisu powstania miejscowego folwarku. Najciekawszą jej część stanowią jednak wspomnienia dawnych zwyczajów i prac gospodarskich, które przez pokolenia wyznaczały rytm życia na wsi.
Autor prowadzi czytelnika przez kolejne pory roku, przypominając m.in. sianokosy, żniwa, kopanie ziemniaków, młócenie zboża, darcie pierza, kiszenie kapusty czy tradycyjne świniobicie. Nie zabrakło również opisów zwyczajów związanych z Wielkanocą i Bożym Narodzeniem.
Szczególnie cennym elementem publikacji jest słownik gwary dursztyńskiej, zawierający wyrazy, które jeszcze kilkadziesiąt lat temu można było usłyszeć niemal w każdym domu, a dziś coraz częściej odchodzą w zapomnienie.
Antoni Sowa zwraca również uwagę na zjawisko stopniowego zanikania gwary pod wpływem współczesnych mediów, języka ogólnopolskiego i przemian społecznych. Jego książka jest więc nie tylko zapisem lokalnego słownictwa, ale także próbą zachowania ważnej części naszej tożsamości.
To lektura, która starszym mieszkańcom z pewnością przywoła wiele wspomnień, a młodszym pozwoli odkryć świat, w którym dorastali ich dziadkowie i pradziadkowie.
Warto po nią sięgnąć, by przekonać się, jak bogata jest nasza lokalna kultura i jak wiele historii kryje się w pozornie zwyczajnych słowach oraz codziennych czynnościach.
Serdecznie gratulujemy Antoniemu Sowie tej cennej inicjatywy i zachęcamy wszystkich mieszkańców Dursztyna, osoby wywodzące się z naszej miejscowości oraz miłośników kultury Spisza do zapoznania się z publikacją.
Książkę „Dursztyn. Spiska gwara i zwyczaje” można zamówić na stronie Wydawnictwa Astraia:
https://astraia.pl/produkt/dursztyn/
Bo gwara to coś więcej niż słowa. To pamięć o naszych przodkach, ich codzienności i świecie, który warto zachować dla następnych pokoleń.
Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!