Dursztyn to jedna z 14 wsi wchodzących w skład Polskiego Spisza. Usytuowanie w paśmie Pienin Spiskich, pomiędzy Honajem a Czerwoną Skałą, przyniosło miejscowości wiele korzyści krajobrazowych i turystycznych. Ze wzniesień położonego na wysokości 740 m n.p.m. Dursztyna rozciąga się przepiękny widok na wszystkie świata strony.

Od południa odwiedzający nas turysta podziwiać może majestatyczną panoramę Tatr. Na zachód (od Dursztyna po Gronków) zobaczy ciągnące się aż po Przełom Białki Dursztyńskie i Lorencowe Skałki z Gęślami i Basami w roli głównej, a przy dobrej pogodzie nawet ośnieżone wzniesienie Babiej Góry. Od północnej strony zobaczy pokryte lasami pasmo Gorców, a od wschodu Pieniny Środkowe z Trzema Koronami i Zalew Czorsztyński.

Miejscowość – początkowo o nazwie Durrstein (z niem. twarda skała) – założono na prawie niemieckim w 1469 r. Znajdujące się w jej bezpośrednim obszarze wzniesienia o nazwach: Dziurawa Skała (748 m n.p.m.), Jurgowska Góra (733 m n.p.m.), Gajna Skała (782 m n.p.m.) oraz Żar (879 m. n.p.m.) osłaniają Dursztyn od zimnych wiatrów północnych. Pomiędzy Żarem a Gajną Skałą przepływa potok Przecznia, zwany też czasem Browarczyskiem, tworząc urokliwe miejsce o nazwie Piekiełko.

Od wschodu nad Dursztynem wznosi się Czarna Góra (803 m n.p.m.), u stóp której przycupnęła bacówka z przylegającą do niej halą wypasową. Od południa wzniesienia są łagodniejsze, dlatego zajęto je pod pola uprawne i łąki. Nad halą wypasową dominuje wzniesienie o nazwie Honaj (752 m n.p.m.), a dalej na zachód Nadawek (782 m n.p.m.) i Grapa (785 m n.p.m.).

W XVI wieku po wschodniej stronie wsi istniał dwór, o czym świadczy nazwa pól – Dworek – na terenie dzisiejszej hali wypasowej. Po likwidacji folwarku mieszkańcy Jurgowa wykupili od węgierskich właścicieli ponad 180 ha ziemi, w tym lasy, łąki i pola uprawne rozciągające się od Jurgowskiej Góry i góry Żar na północy do góry Honaj na wschodzie. W miejscu tym zwanym Jurgowskimi Stajniami po dziś dzień zachowały się stare, sięgające stuleci tradycje pasterskie. Co roku juhasi wypasają tu około 1000 owiec z podhalańskich i spiskich wsi. Na miejscu każdy, kto się tu zapuści, skosztować może wyśmienitych serów owczych, bundzu i oscypków.

Obecnie zabudowania Dursztyna to murowane domy mieszkalne ustawione wzdłuż 3 głównych zbiegających się przy kościele ulic. Wieś charakteryzuje się zwartą zabudową. Domy mieszkalne stoją frontem do drogi, a stajnie i spichlerze za nimi. W pewnej odległości od zabudowań mieszkalnych znajdują się przylegające do pól uprawnych i łąk stodoły. Ten układ zagród jest typowy dla wsi spiskich, przy czym rzeźba terenu w znaczącym stopniu go modyfikuje.

Serdecznie zapraszamy!

Zdjęcia: o. Walenty Gnida OFM: http://jankowalek-nk-3.blogspot.com/

Facebook Comments

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*


five + 13 =